De hanky code: kleuren, zakken en wat ze betekenen

Wat de hanky code is

De hanky code (ook wel zakdoekcode of bandanacode genoemd) is een kleurensysteem waarmee gay mannen laten zien waar ze van houden en welke rol ze nemen, zonder een woord te zeggen. Een bandana in je linkerkontzak betekent dat je de actieve partner bent: de top, de gever, degene die de leiding heeft. In je rechterkontzak betekent hij dat je de ontvangende partner bent: de bottom, degene die neemt. De kleur zegt om welk soort spel het gaat.

Waar het vandaan komt

Het populairste ontstaansverhaal gaat terug naar het Amerikaanse Wilde Westen van de 19e eeuw: op dansavonden in mijnwerkerskampen en spoorwegstadjes met weinig vrouwen zouden mannen een blauwe bandana hebben gedragen om de mannenrol te dansen en een rode om de vrouwenrol te dansen. Of dat nu meer is dan een mooi verhaal of niet, de code zoals gay mannen hem kennen kreeg vorm in de leerbars van San Francisco en New York in het begin van de jaren 70. Leerwinkels drukten de eerste kleurenkaarten, gay reisgidsen namen ze over, en binnen een paar jaar kon een man een leerbar in Amsterdam, Berlijn of Sydney binnenlopen en de zaal lezen aan de kontzakken.

De kleuren

De betekenissen verschillen een beetje per lijst en per stad, dus zie dit als de gemeenschappelijke basis. Links is de gever, rechts de ontvanger.

• Rood: fisting. Links fist, rechts wordt gefist.
• Donkerblauw (navy): anale seks. Links top, rechts bottom.
• Lichtblauw: orale seks. Links wil gepijpt worden, rechts pijpt.
• Geel: plasseks (watersports). Links pist, rechts ontvangt.
• Zwart: heavy SM. Links de sadist, rechts de masochist. Zie BDSM en fetish.
• Grijs: bondage. Links bindt vast, rechts wordt vastgebonden. Zie boeien en touw.
• Bruin: scat.
• Groen: hustling (seks voor geld). Links is te huur, rechts betaalt.
• Oranje: links alles mag, rechts nu even niets, alleen kijken.
• Wit: aftrekken. Links doet het bij jou, rechts wil dat het bij hem gebeurt.
• Paars: piercing. Links piercer, rechts wordt gepierced.
• Lichtroze: dildo's. Links gebruikt ze op jou, rechts neemt ze.
• Donkerroze: tepelspel. Links geeft, rechts ontvangt. Zie tepelklemmen.
• Fuchsia: spanking. Zie paddles en floggers.
• Mosterdgeel: formaat. Links heeft een grote, rechts wil er een.
• Jagersgroen (hunter green): daddy links, boy rechts.
• Legergroen (olive drab): uniformen en militair. Links is de soldaat, rechts valt op soldaten.
• Beige: rimmen. Links rimt, rechts wordt gerimd.
• Antraciet (charcoal): rubber en latex.
• Lavendel: drag. Links is dragqueen, rechts valt op dragqueens.
• Goud: trio's. Links is een stel dat een derde zoekt, rechts is een single die een stel zoekt.
• Luipaardprint: tattoos. Links heeft ze, rechts valt erop.
• Teddybeer: knuffelen.

Zo draag je hem

De klassieke manier is een opgevouwen bandana in de achterzak van je spijkerbroek, waarvan een derde naar buiten hangt. Het werkt ook om je nek, je bovenarm, je pols of een laars geknoopt, vastgeklikt aan een harnas of in de tailleband van een jockstrap gestoken, altijd aan de linker- of de rechterkant. Om de nek betekent meestal vers (versatile). Twee kleuren, twee interesses. Onder barverlichting lijken navy, zwart en donkergroen op elkaar, dus een man die het echt wil weten, vraagt het, en daar gaat het om: de code opent het gesprek, hij vervangt nooit toestemming.

De code vandaag

Apps hebben het meeste cruisen overgenomen, en afkortingen in profielen doen wat de hanky vroeger deed (die leggen we uit in de Grindr code). Maar op leerweekenden, fetishfeesten, Pride en straatfeesten is de hanky springlevend, deels als signaal, deels als vlag van een scene met vijftig jaar geschiedenis. Draag hem in de oude betekenis of draag hem omdat het er goed uitziet; weet in elk geval wat hij zegt. Bandana's en hankies vind je bij sokken, hankies en shirts, de rest van de look bij leren kleding en fetish kleding.